İstanbul Bariatrics | Blog

İstanbul Bariatrics

Kiloya Bağlı Yaşam Kalitesi

Mide küçültme ameliyatları, geçmişte kilo vermek için geleneksek yöntemleri deneyen kişiler için günümüzde etkili sonuç elde edilen yöntemlerden biridir. Obez ya da morbid obez kategorisinde olan hastaların diyet, egzersiz ve farmakolojik yöntemlerle etkili sonuç elde edebilmeleri uzun soluklu ve zorlu bir süreçtir. Hastalar hedefledikleri kiloya ulaşmaya çalışırken birçok kez pes edebilir. Bu da beraberinde kendilerini hayatın her alanında olumsuz bir şekilde değerlendirmelerine sebep olabilir. Fizyolojik ve psikolojik açıdan düşük yaşam kalitesine sahip olan hastalar mide küçültme ameliyatıyla hayat enerjilerini kazanırlar.

Kiloya bağlı yaşam kalitesi nedir ve obezite ameliyatı sonrası nasıl bir değişiklik olur?

kiloya-bagli-yasam-kalitesi-1

Yaşam kalitesini fizyolojik ve psikolojik faktörleri içermektedir. Kiloya bağlı fizyolojik problemler; kalp-damar hastalıkları, ortopedik rahatsızlıklar, diyabet, kanser, uyku apnesi, yüksek kolesterol ve tansiyon olabilir. Vücut kitle indeksi 30 ve üstü olan kişilerde bunlardan bir ya da birden fazlası görülebilmektedir. Gün içerisindeki fonksiyonelliği olumsuz yönde etkileyip kişinin birçok ilaç kullanmasına sebep olan bu hastalıklar, çoğu zaman kilo vermeyi de olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Sahip olunan hastalıklar kişinin yaşam süresini kısaltmaktadır. Kiloya bağlı olarak cinsel yaşamdaki düşüklükler, romantik ilişkileri de olumsuz yönde etkiler. Ayrıca günlük hayatta içerisinde yapılan birçok basit davranış obez kişiler için oldukça zordur. Ayakkabı bağlamak ve giymek, bacak bacak üstüne atmak, yürümek ve merdiven çıkmak gibi… Bunlara ek olarak sevdiklerine vakit ayıramamak en büyük muzdaripliklerinden biridir. Tüm bu olumsuzluklar kişinin yaşına, boyuna ve kilosuna bağlı olarak, kişiden kişiye değişen oranlarda verilen kiloyla kişiyi ilk aylardan itibaren rahatlatır. Vücudun hafiflemesiyle günlük hayattaki hareketler ve egzersizler daha rahat yapılabilir hale gelir.

Düşük özgüven, hissedilen toplum baskısı ve bunlara bağlı olarak görülebilecek psikopatolojiler yaşam kalitesinin psikolojik boyutudur. Herhangi bir kiloya bağlı yandaş hastalığı olmayan hastalar, çoğu zaman kilolu olmaktan dolayı hissettikleri mutsuzluktan şikayetçilerdir. Bu da yaşam kalitesini olumsuz etkileyen unsurların başında gelir.

Kilolarından dolayı sevilmeyeceklerini, dinlenilmeyeceklerini, söylediklerinin dikkate alınmayacağını düşünen hastaların düşük özgüveni olabilir. Aile, arkadaş ve iş ortamında düşüncelerini, inançlarını ortaya koyamayıp savunamayan kişiler kendilerini bir adım geride tutarlar.  Bu durum hem romantik ilişkilerini hem de arkadaşlık ilişkilerini etkiler. Duygularını, hissettiklerini özgürce ifade etmekten kaçınırlar ve bunun doğrultusunda duygusal ihtiyaçları karşılanmayabilir. İhtiyaç duydukları şeyleri talep etmekte zorlanabilirler. İş yaşamında da kimi zaman performanslarını ortaya koymalarını engeller. Öte yandan iş, aile ve arkadaş çevresinde beklenilenin üzerinde performans göstererek beklentileri karşılama yoluna giren hastalar çevreleri tarafından gerçekçi bir biçimde değerlendirilmeyeceklerini düşünebilirler. “Ne yaparsam yapayım zaten kiloluyum” düşüncesi oluşabilir. Özgüvene bağlı yaşanılan bu iki “engellenmişlik” hali, kimi zaman kişinin kendi kendine yarattığı bir durum iken; kimi zaman da çevrenin bir engel olarak algılanmasından kaynaklanabilir. Bu durum beraberinde depresyon ve kaygı bozuklukları gibi psikopatolojilerin görülmesine sebep olabilir. Tüm bunlar kişi için başlı başına mutsuzluk kaynağıdır. Mide küçültme ameliyatı olan kişiler, ilk aydan itibaren verecekleri kilolarla bedenlerindeki hafiflemenin yanında düşük özgüvenin sebep olduğu olumsuz yüklerden de kurtulmuş olurlar. Kilolarına bağlı kendilerine atfettikleri özellikler daha olumlu bir hal almaya başlar. İnsan ilişkilerinde ve hayattaki hedeflerini gerçekleştirmede düşük özgüven olumsuz bir etki yaratırken, obezite ameliyatı sonrasında artan özgüven ile hayatlarının birçok alanında olumlu gelişmeler olur.  

Bir diğer bahsedilmesi gereken nokta ise hissedilen toplum baskısıdır. Kilolu olmak toplum tarafından ötekileştirilmeye sebep olan bir durumdur. Toplumun şişman kişilere yüklediği çoğu zaman gerçeği yansıtmayan özellikler vardır. Bunlara direk maruz kalmasalar da insanların onlar hakkında ne düşündüğünü “zihin okuyarak” varsayabilirler. Bu varsayımlar çoğu zaman abartılmış, gerçeği yansıtmayan ve olumsuz duyguların çokça hissedilmesine sebep olan çıkarımlardır. Kişiler kilolarıyla ilgili sözlü, birebir baskıya maruz kalmasalar da insanların bakışlarından etkilenebilirler. Sosyal ortamlardan uzaklaşmak, insan ilişkilerinde mesafeli olmak hissedilen çevre baskısını en aza indirmek için başvurulan yöntemler olur. Hissedilen bu baskı, sosyal ortamlardan çekilmek, yalnızlaşmak, mutsuzluk ve depresif hal kısır döngü haline gelir. Bu durum beraberinde özgüvenin de düşmesine sebep olur. Obezite cerrahisi sonrasında kişi kilo verme sürecine başladığı için çevreden hissettiği psikolojik baskı da azalır. Sosyal ortamlarda aktif biçimde var olmaya başlar. Artan özgüven ve azalan toplum baskısıyla kişi psikolojik olarak daha güçlü hale gelir. Mide küçültme ameliyatı sonrasında hissedilebilecek çevre baskısı kaç kilo verildiği ve ne kadar miktarda yemek yenildiği konusunda olabilir. Bu noktada belki de düşünülmesi gereken; insan ilişkileri konusunda, karşıdaki kişinin sürece ne kadar müdahil olunmasına izin verildiğidir.

Ameliyat sonrasında yaşamın her alanında olumlu yönde artış görülürken; araştırmalar fazla deri sarkıklarının kişiyi mutsuz ettiğini ve bu mutsuzluğa bağlı olarak yaşam kalitesinde düşüş gözlemlendiğini söyler (Coriddi, Koltz, Chen ve Gusenoff, 2011). Bu sarkıkların oranı deriden deriye ve verilen kilo miktarına bağlı olarak değişmektedir. Spor ve estetik cerrahisi, önlem ve çözüm açısından önerilen yöntemlerdir. Estetik cerrahisi için obezite ameliyatınızı gerçekleştiren cerrahlara danışmayı unutmayınız.

 

 

Kaynak:

Coriddi, M. R., Koltz, P. F., Chen, R. ve Gusenoff, J. A. (2011). Changes in quality of life and functional status following abdominal contouring in the massive weight loss population. Plastic and reconstructive surgery, 128(2), 520-526.

Yazar Hakkında

Eldem Erdem

Merkezimiz ve ekibimizin çok önemli bir üyesi olan; tam zamanlı psikoloğumuz, Sn. Eldem Erdem. Kendisi, yemek yeme bozuklukları ve diğer psikoloji konularda hem obezite ameliyatı öncesinde hem de ameliyat sonrasında tüm hastalarımıza aktif biçimde destek vermektedir.

Yorum Bırakın